Homologacja auta sprowadzonego z Chin

Samochód kupiony w Niemczech ma świadectwo zgodności WE (CoC), które przesądza, że spełnia wymagania techniczne obowiązujące w Unii Europejskiej. Wydział komunikacji nie bada wtedy niczego, tylko rejestruje auto na podstawie dokumentu. Samochód kupiony na chińskim rynku wewnętrznym takiego świadectwa nie ma i nigdy nie będzie miał, bo nie był przeznaczony na rynek unijny. To jest cała istota problemu z importem z Chin.

Ścieżką przewidzianą dla takich pojazdów jest dopuszczenie jednostkowe. Postępowanie prowadzi Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego na podstawie ustawy z 14 kwietnia 2023 roku o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia.

Pułapka sześciu miesięcy

Zanim policzy się koszty, trzeba sprawdzić jedno. Dopuszczeniu jednostkowemu podlega pojazd nowy i niezarejestrowany albo pojazd kompletny, w którym od chwili pierwszej rejestracji do złożenia wniosku upłynęło mniej niż sześć miesięcy.

To wyklucza z tej ścieżki typowe auto używane z chińskiego rynku wewnętrznego, a właśnie takie są najtańsze i najczęściej oferowane przez pośredników. Auto z przebiegiem 20 tysięcy kilometrów i dwuletnią rejestracją w Chinach nie ma w Polsce legalnej drogi do rejestracji. Warto to ustalić przed wpłatą zaliczki, a nie po dostarczeniu kontenera do Gdańska.

Procedura krok po kroku

1. Badania w jednostce uprawnionej. ITS, PIMOT lub inna jednostka techniczna bada pojazd i wydaje sprawozdanie. To najdłuższy i najdroższy etap.
2. Wniosek do TDT. Składa się go w oddziale terenowym Transportowego Dozoru Technicznego, nie w wydziale komunikacji. Wniosek dla danego pojazdu można złożyć tylko raz i tylko w jednym państwie członkowskim Unii.
3. Świadectwo dopuszczenia jednostkowego. TDT wydaje decyzję na podstawie sprawozdania z badań.
4. Badanie techniczne. Stacja diagnostyczna wykonuje badanie z potwierdzeniem tożsamości pojazdu, w tym numeru VIN i tabliczki znamionowej.
5. Odprawa celna i podatki. Cło, VAT, w przypadku aut spalinowych i hybryd także akcyza.
6. Rejestracja. Wydział komunikacji przyjmuje dokument własności, dokument rejestracyjny z kraju pochodzenia albo oświadczenie o braku rejestracji, tłumaczenia przysięgłe, zaświadczenie z badania technicznego, decyzję TDT i potwierdzenie rozliczenia akcyzy.

Wnioskodawcą może być producent, jego przedstawiciel, importer albo właściciel pojazdu.

Koszty

Pozycja	Kwota
Opłata TDT za świadectwo dopuszczenia jednostkowego	do 800 zł
Badania w jednostce technicznej (ITS, PIMOT)	kilka tysięcy zł, zależnie od zakresu
Tłumaczenia przysięgłe dokumentów	kilkaset zł
Badanie techniczne w stacji diagnostycznej	ok. 100 zł plus ok. 62 zł za badanie dodatkowe
Rejestracja, tablice i dowód	ok. 160 zł
Cło bazowe	10% wartości celnej
Cło wyrównawcze (tylko elektryki z Chin)	7,8 do 35,3%
VAT	23% od wartości celnej powiększonej o cła
Akcyza, samochód elektryczny	zwolnienie
Akcyza, silnik do 2000 cm³	3,1%
Akcyza, silnik powyżej 2000 cm³	18,6%

Opłata do TDT jest niska i myląca. Realny koszt formalności generują badania techniczne, bo przy braku dokumentacji producenta jednostka musi zweryfikować znacznie szerszy zakres wymagań. Nie zawsze konieczne są badania niszczące: zamiast nich wnioskodawca może przedłożyć oświadczenie producenta, a przy wątpliwościach dowód w postaci raportu z badań, że pojazd spełnia wymagania alternatywne lub równoważne przepisy krajowe. Problem w tym, że chińscy producenci nie mają interesu w wydawaniu takich oświadczeń dla aut sprowadzonych poza oficjalnym kanałem.

Typowe przyczyny odmowy

Najczęstsza to brak jakiejkolwiek podstawy prawnej: auto nie ma unijnej homologacji typu (WVTA) ani świadectwa dopuszczenia jednostkowego, więc urząd nie ma na czym oprzeć rejestracji. Poza tym powtarzają się:

• brak systemu eCall wymaganego dla nowych typów pojazdów w Unii,
• oświetlenie niezgodne z regulaminami EKG ONZ, najczęściej brak tylnego światła przeciwmgielnego,
• prędkościomierz bez skali w kilometrach na godzinę,
• moduły radiowe i telematyczne bez certyfikacji na europejskie pasma,
• nietypowy numer VIN lub brak tabliczki znamionowej, co blokuje potwierdzenie tożsamości pojazdu,
• brak dokumentacji technicznej producenta, bez której jednostka badawcza nie ma punktu odniesienia.

Gniazdo ładowania, czyli problem, o którym nikt nie mówi

Chiński rynek wewnętrzny używa standardu GB/T. Unia Europejska używa CCS2. To nie jest różnica kosmetyczna: gniazda są fizycznie inne, a protokół komunikacji ładowarki z autem także.

Samochód z chińskiego rynku wewnętrznego nie naładuje się z polskiej ładowarki DC bez adaptera, a adaptery GB/T na CCS2 do ładowania prądem stałym są rzadkie, drogie i nie zawsze akceptowane przez operatorów sieci. Ładowanie prądem przemiennym bywa prostsze, bo część aut ma gniazdo zgodne mechanicznie z Typ 2, ale i tu zdarzają się różnice w komunikacji.

Przed decyzją o imporcie warto sprawdzić w katalogu ładowarek, jaka infrastruktura jest dostępna w okolicy i w jakim standardzie.

Serwis, części i ubezpieczenie

Auto spoza oficjalnej dystrybucji nie ma gwarancji producenta na terenie Unii. Serwisy autoryzowane nie przyjmą go do naprawy gwarancyjnej, a często także pogwarancyjnej, bo nie mają dostępu do oprogramowania diagnostycznego dla wersji chińskiej. Części zamawia się z Chin z czasem oczekiwania liczonym w tygodniach.

Ubezpieczyciele traktują takie pojazdy ostrożnie. OC wykupi każdy, bo to obowiązek ustawowy, ale przy AC zdarzają się odmowy albo składka wyraźnie wyższa niż dla odpowiednika z salonu, właśnie z powodu problemów z wyceną szkody i dostępnością części.

Osobna kwestia to oprogramowanie. Systemy multimedialne aut z rynku chińskiego bywają wyłącznie w języku chińskim, bez możliwości przełączenia, z mapami obejmującymi wyłącznie Chiny i z usługami online zablokowanymi poza chińską siecią.

Kiedy import ma sens

Rachunek zamyka się rzadko i zwykle tylko w jednym scenariuszu: gdy chodzi o model, którego w Europie nie ma i nie będzie, a kupujący akceptuje status pojazdu kolekcjonerskiego lub wystawowego. Przykłady modeli z naszej bazy niedostępnych w oficjalnej dystrybucji: Yangwang U9, Avatr 12, IM LS7, Baojun Yep.

W każdym innym przypadku tańsze i pewniejsze jest kupno modelu z oficjalnej dystrybucji. Lista marek obecnych w Polsce wraz z modelami i cenami znajduje się w katalogu marek, a aktualne oferty w ogłoszeniach.